Vol hoofd als ondernemer

Uit het boek: de trechter van perceptie

Waarom blijft een kleine gebeurtenis zo lang in mijn hoofd zitten?

Een gebeurtenis en de betekenis die je eraan geeft kunnen door elkaar gaan lopen. Een klant reageert bijvoorbeeld twee dagen niet. Dat is het waarneembare feit. ‘De klant is ontevreden’ is jouw uitleg. Wanneer je die uitleg als zekerheid behandelt, ga je misschien je voorstel opnieuw controleren, je prijs verlagen of nog meer berichten sturen.

In hoofdstuk 4 van Balans in de moderne wereld gebruikt Jules de trechter van perceptie om te laten zien hoe eerdere ervaringen en je zelfbeeld je blik kunnen kleuren. Met die invalshoek onderzoek je niet alleen wat je bezighoudt, maar ook welke betekenis jij eraan geeft. Het stilzwijgen van de klant hoeft dan niet direct een opdracht te worden om harder te werken.

Maak onderscheid tussen wat je weet en wat je invult

Je hoeft je gedachte niet weg te duwen. Je voorkomt dat een vermoeden ongemerkt je hele dag bestuurt. Vraag jezelf bij een terugkerende gedachte af: probeer ik iets op te lossen waarvoor ik nu genoeg informatie heb, of probeer ik zekerheid te krijgen die ik nog niet kan hebben?

Hoeveel verantwoordelijkheid neem ik in mijn hoofd over?

In hetzelfde hoofdstuk legt Fieke de verantwoordelijkheid voor haar volle leven steeds meer buiten zichzelf. De reflectie is om opnieuw te kijken naar de keuzes waarop zij zelf invloed heeft. Voor jou betekent dat: benoem wat jij kunt afspreken, besluiten of navragen, én wat bij de ander hoort. Je kunt zorgvuldig opvolgen; je kunt de beslissing van een klant niet voor hem nemen.

Gaat het vooral om steeds controleren of alles goed gaat? Lees dan ook over controle loslaten als ondernemer.

Hoe krijg ik overzicht als mijn hoofd vol zit?

Begin met één terugkerende gedachte en vertaal die naar een feit, een vraag en een volgende actie. Daarna geef je die actie een plek buiten je hoofd. Zo werk je aan zowel de praktische taak als het patroon dat haar steeds terugbrengt.

1. Schrijf op wat om aandacht vraagt. Noteer taken, zorgen en besluiten zonder ze direct op te lossen. Maak de zinnen concreet: ‘Ik moet de opleverdatum bevestigen’ zegt meer dan ‘project loopt niet lekker’.
2. Onderstreep wat je invult. Zinnen met ‘ze zullen wel’, ‘ik moet altijd’ of ‘anders vinden ze’ verdienen een extra vraag: waarop baseer ik dit?
3. Kies je eigen verantwoordelijkheid. Schrijf bij ieder punt: zelf handelen, iets met iemand afspreken, wachten op een ander of nu geen actie. Gebruik ‘wachten’ alleen als ook duidelijk is wanneer je opvolgt.
4. Maak één volgende stap klein genoeg. ‘Het project oplossen’ is breed. ‘Morgen de ontbrekende informatie opvragen bij de projectleider’ is een uitvoerbare stap.
5. Sluit bewust af. Noteer welke stap je wanneer zet. Komt dezelfde gedachte later terug, controleer dan of er nieuwe informatie is. Zo niet, dan ligt er al een afspraak om erop terug te komen.

Voorbeeld van een afsluitzin: ‘Ik wacht op de planning van de klant. Morgen om tien uur vraag ik die op. Vanavond hoef ik mijn hele voorstel niet opnieuw te maken.’ Dit is geen belofte dat alle gedachten verdwijnen; het is een manier om je eigen vervolgstap helder te houden.

En als ik steeds mijn berichten blijf controleren?

Onderzoek wat het controleren je op dat moment oplevert. Een gevoel van grip? De hoop op goedkeuring? De geruststelling dat je niets mist? Koppel vervolgens je bereikbaarheid aan een duidelijke afspraak met klanten en collega’s. Kies een werkbaar controlemoment en beoordeel na een paar dagen of dat past bij hun vragen en jouw werk.

Blijkt achter het controleren vooral moeite met begrenzen te zitten, ga dan verder met werk-privébalans en bereikbaarheid. Merk je vooral dat je voortdurend méér moet, lees dan over de ratrace als ondernemer.