Gedrag & groei
Ego herkennen als ondernemer: wat probeer je te beschermen?
Een medewerker stelt een andere aanpak voor. Je wilt meteen uitleggen waarom jouw manier beter is. Welke zorg zit daarachter, en wat helpt het werk of het gesprek nu verder?
Begin bij wat er gebeurt
Een andere aanpak hoeft geen probleem te zijn. Soms raakt ze wel een kwaliteitsafspraak of een belangrijke grens. Onderzoek daarom eerst wat je ziet voordat je jouw reactie verklaart vanuit ego.
Wat stelde de medewerker voor? Wat zei jij? Welke afspraak was relevant? Misschien beschik jij over informatie die de ander mist. Misschien voel je vooral ongemak omdat je niet zelf de richting bepaalt.
Bij Steegh Performance maken we ruimte voor beide mogelijkheden. Je eigen aandeel onderzoeken helpt om bewuster te kiezen wat de situatie vraagt.
Drie reacties die je kunt herkennen
Meteen het antwoord geven
Een medewerker stelt een vraag en jij lost haar direct op. Dat kan efficiënt zijn. Maar wanneer de ander de vraag zelf moet leren onderzoeken, kan jouw snelle antwoord de ontwikkeling beperken.
Vraag bijvoorbeeld eerst: “Welke mogelijkheden zie je en wat stel je voor?” Zo ontdek je wat iemand al begrijpt en waar ondersteuning nodig is.
Werk terugnemen
De uitvoering wijkt af van jouw aanpak. Wordt een kwaliteitsgrens gemist, of is het resultaat goed en vooral anders? Dat onderscheid maakt duidelijk of je moet bijsturen of ruimte kunt geven.
Jezelf verdedigen voordat je luistert
Je krijgt feedback en legt meteen uit wat je bedoeling was. Misschien is die uitleg relevant. Luister eerst naar de concrete waarneming en het effect. Daarna kun je samen onderzoeken wat klopt en wat niet.
Dit zijn herkenbare situaties, geen bewijs dat iemand een bepaalde persoonlijkheid heeft.
Ambitie mag blijven
Je gedrevenheid, betrokkenheid en vakmanschap kunnen veel hebben betekend voor de opbouw van je bedrijf. De volgende fase kan vragen dat je daar ander gedrag aan toevoegt: luisteren, verwachtingen verduidelijken en anderen laten oefenen.
Het gaat erom dat jouw kwaliteit de situatie blijft dienen. Te veel doorzetten kan bijvoorbeeld weinig ruimte laten voor andere ideeën. Te veel ruimte geven kan juist onduidelijkheid creëren.
Het kernkwadrant van Daniel Ofman helpt om kwaliteit, valkuil, uitdaging en allergie naast elkaar te zetten. Gebruik het als hulpmiddel om gedrag te bespreken.
Onderzoek Hart, Hoofd en Handen
Kies één situatie die je raakte. Kijk op drie lagen:
- Hart: wie wil je zijn als ondernemer of leidinggevende? Welke waarde of behoefte voelde je geraakt?
- Hoofd: welke gedachte kwam op? Ging je ervan uit dat een andere aanpak betekende dat jouw ervaring niet werd gewaardeerd?
- Handen: wat deed je? Wat kun je volgende keer anders proberen?
Je hoeft je eerste gevoel niet te veroordelen. Het gaat om wat je ermee doet. Je kunt merken dat je in de verdediging schiet en alsnog een vraag stellen.
Eerlijk leiderschap heeft ook grenzen
Ruimte geven betekent dat afspraken blijven gelden. Wanneer iemand herhaaldelijk duidelijke afspraken niet nakomt, bespreek je dat. Je kunt tegelijk naar jouw eigen aandeel kijken en de verantwoordelijkheid bij de ander laten.
Vraag welke informatie of ondersteuning ontbreekt. Maak vervolgens duidelijk wat nodig is en hoe jullie daarop terugkomen. Dat sluit aan op verantwoordelijkheid nemen en overnemen.
Je hoeft geen rol te spelen van de altijd rustige of altijd begripvolle leider. Eerlijk benoemen wat er gebeurt kan juist duidelijkheid geven, zolang je zorgvuldig blijft in je woorden en gedrag.
Een concrete oefening voor je volgende gesprek
Kies één moment waarop je normaal direct reageert. Neem ruimte om eerst te vragen: “Kun je uitleggen hoe je tot dit voorstel bent gekomen?”
Luister naar het antwoord en toets het aan de afgesproken bedoeling en kwaliteit. Bespreek daarna wat je wilt behouden of aanpassen. Kijk achteraf of je reactie de samenwerking hielp.
Bij feedback als spiegel lees je hoe je waarneming, interpretatie en afspraak uit elkaar kunt houden. Zo wordt zelfonderzoek zichtbaar in de praktijk.
Veelgestelde vragen
Is ego altijd verkeerd?
Wij gebruiken het begrip om beschermend gedrag te onderzoeken. Je hoeft jezelf daarvoor niet af te wijzen. Kijk of je reactie in deze situatie helpt en welke keuze beter bij jouw waarden past.
Hoe onderscheid ik een terechte grens van behoefte aan gelijk?
Maak concreet welke afspraak, kwaliteit of verantwoordelijkheid wordt geraakt. Vraag ook naar het perspectief van de ander. Dat helpt om inhoudelijke redenen te scheiden van aannames over jouw positie.
Hoe wil jij verder?
Zelf verdiepen
Balans in de moderne wereld
Onderzoek wat jou drijft, herken je patronen en bepaal een persoonlijke richting. Het verhaal, de metaforen en opdrachten helpen je de inzichten naar jouw leven te vertalen.
Bekijk en bestel het boekLees en werk in je eigen tempo.
Samen onderzoeken
Bespreek jouw situatie
Waar loop je tegenaan, wat wil je veranderen en welke stap past daarbij? In een adviesgesprek onderzoeken we jouw vraag en of begeleiding kan helpen.
Vraag een adviesgesprek aanVrijblijvend. Je hoeft je vraag nog niet precies te weten.