Visie op verandering

Ambitieuze professionals willen vooruit. Er is altijd een nieuw doel te realiseren en dat brengt discomfort met zich mee.
Dan blijkt verandering vaak lastig, zelfs wanneer we rationeel weten wat beter zou zijn. De weerstand die de verandering met zich meebrengt werkt tegenstrijdig.

In dit blog leg ik uit hoe deze weerstand werkt en vooral hoe je ermee kunt dealen.

Heb je de eerdere delen uit deze reeks nog niet gelezen? Dan is het waardevol om daar te beginnen:

In dit derde deel kijken we naar een cruciaal onderdeel van gedragsverandering: weerstand.

Een veelgemaakte aanname is dat mensen moeite hebben met verandering zelf. Psychologisch gezien klopt dat niet.

Mensen ervaren vooral weerstand bij verlies.

Bij gedragsverandering kan het gaan om:

• Verlies van veiligheid
  Het loslaten van voorspelbaarheid en controle. Het bekende voelt veilig, zelfs als het niet effectief is.
  Voorbeeld: Een ondernemer blijft werken op een manier die structureel te veel tijd kost, omdat hij precies weet wat hij kan verwachten. Een efficiëntere werkwijze voelt onzeker: “Wat als het niet werkt?”
• Verlies van vrijheid
  Het gevoel dat nieuwe afspraken, structuren of routines je beperken.
  Voorbeeld: Iemand wil gezonder leven, maar ziet een vast voedings- of trainingsritme als beperking van spontaniteit: “Dan kan ik niet meer zomaar doen waar ik zin in heb.”
• Verlies van status
  De angst om aanzien, positie of zelfbeeld te verliezen.
  Voorbeeld: Een professional stelt geen vragen of vraagt geen hulp, omdat dat kan voelen als toegeven dat hij het niet weet. Veranderen betekent hier: het oude beeld loslaten van ‘ik heb alles onder controle’.
• Verlies van verbondenheid met anderen
  De angst om anders te worden dan de mensen om je heen.
  Voorbeeld: Iemand wil ambitieuzer leven of gezonder worden, maar merkt dat dit spanning geeft in vriendschappen of relaties: “Als ik verander, pas ik misschien niet meer.”

Dat verklaart waarom mensen wel willen veranderen, maar niet altijd willen veranderen in gedrag. Het oude gedrag voelt veilig, zelfs als het niet effectief is.

Gedrag aanpassen kost energie. Daarom lukt verandering alleen wanneer datgene wat je wilt bereiken een hogere beloning geeft dan wat je denkt te verliezen.

Zonder helder perspectief voelt verandering als moeten.
Met een helder doel voelt verandering als kiezen.

Hoe scherper je beeld van wat je wilt bereiken, hoe makkelijker het wordt om door weerstand heen te bewegen. Je gewenste toekomst is dan namelijk een hogere beloning dan het ongemak in de verandering.

Veel weerstand ontstaat door onzekerheid.
Die onzekerheid wordt kleiner wanneer je bewust stilstaat bij vier vragen:

• Wat zou ik kunnen verliezen door deze verandering?
• Wat zouden anderen kunnen ervaren of verliezen doordat ik verander?
• Wat blijft hetzelfde, ook als ik verander?
• Wat wordt er beter als ik dit gedrag doorvoer?

Door deze vragen expliciet te maken, creëer je veiligheid in het nieuw gedrag en kun je daarbij werken aan de gewenste beloning in de toekomst.

Om verandering concreet te maken kun je gebruik maken van het Groeikompas.
Dit helpt je begrijpen waar weerstand zit en wat je nodig hebt om verder te komen.

Het Groeikompas bestaat uit vier elementen:

1. Geloven

Wat maakt dat jij gelooft (of nog twijfelt) dat deze verandering jou daadwerkelijk gaat helpen?

2. Snappen

Wat heb jij nodig om volledig te begrijpen wat er van je verwacht wordt in de nieuwe situatie?

3. Kunnen

Wat heb jij nodig aan vaardigheden, structuur, tijd of begeleiding om deze verandering te kunnen uitvoeren?

4. Steun krijgen

Wie of wat kan jou ondersteunen, bekrachtigen of helpen om dit nieuwe gedrag vol te houden?

Door deze vier elementen te onderzoeken, wordt duidelijk waar blokkades zitten en waar ruimte ontstaat. Download gratis het werkblad via onderstaande link.

Inzicht is een begin, maar blijvende verandering vraagt vaak meer. Structuur, begeleiding en training helpen om nieuw gedrag vol te houden.

Bekijk de algemene pagina van het thema afleiding hier.

Weerstand is geen teken van onwil. Het is een signaal dat er iets op het spel staat. Door te begrijpen welk verlies mensen ervaren, wat hetzelfde blijft en wat er beter wordt, ontstaat ruimte voor echte verandering. Met de juiste vragen en het juiste kader wordt groei niet iets ongemakkelijks, maar iets inspirerend, leuk en uitvoerbaar!

Wil je onderzoeken waar jouw weerstand zit en wat jij nodig hebt om door te pakken?